KAMBOÇYA-1

Siem Reap Bölgesi  (Aralık 2017)

En debdebeli dönemini 8-13 yüzyıllar arasında yaşamış Khmer’lerin vatanı. 1953’de Fransızlardan 90 yıl sonra bağımsızlığını alabilen Güneydoğu Asya ülkesi Kamboçya. Tarihsel ve evrensel dersleri özümseyememiş, hayal aleminde bir ülke yaratmaya çalışan bir adam ve grubunun soykırımla sonuçlanan anlamsız yönetimi altında 1975-1979 yılları arasında büyük bir trajedi yaşamış güzel ülke Kamboçya…

Kamboçya duraklarım;

  • Siem Reap ve çevresi (Tarihi Angkor Khmer uygarlığı tapınaklar bölgesi, Yüzen Köyler, Koulen Dağı)
  • Phnom Penh (S-21 Soykırım Müzesi, Ölüm Tarlaları ve şehirde diğer noktalar)
  • Sihanoukville,
  • Koh Rong Samloen (küçük Rong adası)
  • Kampot ve çevresi

Bu yazıda sadece Siem Reap Bölgesini dolaşacağız ve buraya ilişkin rehber bilgileri bulacaksınız.

Siem Reap…

Siem Reap Gezi Listesi…

  • Khmer Uygarlığı tapınakları
  • “Yüzen Köyler” (Floating Villages)
  • Apsara Dansı (“Smile of Angkor”a giderseniz çok güzel koreografi ile tarih bilgisi de alınıyor)
  • Koulen Dağı (1000 Linga ırmağı, yatan Buda tapınağı ve şelale)  gibi temel gezi etkinlerini içeriyor.

Para işleri ve ABD Doları hakimiyeti…

Yazıda çok geçeceğinden fiyatların çoğunun ABD doları olduğunu söyleyerek başlayalım. Kamboçya’da Amerikan Doları oldukça yaygın kullanılıyor. Aralık 2017’de 1 ABD doları = 4000 Riel idi. Herşeyin fiyatı dolarla. Kendi paralarını kullansalar da dolar geçerli. Banka sistemleri bile bunun üzerine sanıyorum zira ATM’lerde Riel ve ABD Doları çekme seçenekleri var. 200 ve 300 dolar çektiğimde 4 ve 5 dolar işlem parası kestiler. Tayland ATM’leri gibiinsafsız bir komisyon ama katkım olsun diye üzülmedim bu komisyonlara. Elinizde dolarla giderseniz bu komisyonları ödemezsiniz. Neticede bir öğün güzel yemek fiyatı bunlar.

Siem Reap Havaalanı, Vize ve Giriş…

Siem Reap; Angkor Wat ile özdeşleşmiş bir kasaba irisi. Bangkok’dan kalkan Air-Asia ile 1 saat 10 dakikalık bir uçuştan sonra Siem Reap’a gece 21:30 civarında vardık.

Dışişler Bakanlığı sitesinde (http://www.mfa.gov.tr/turk-vatandaslarinin-tabi-oldugu-vize-uygulamalari.tr.mfa) Hususi (Yeşil) pasaporta ilişkin “180 gün içinde 30 günü aşmamak kaydıyla, anılan ülkeye yapacakları seyahatlerinde vizeden muaftır.” ibaresini denemek için hemen bankoya gittim. Hemen pasaporta damga vuruldu ve geçtim. Kamboçya’daydım.

Bordo pasaporta vize almak da hiç zor değil. Uçaktan inip ana pasaport kontrol salonunda geçiş bankolarının tam karşı tarafında basit bir formu doldurup 30 Amerikan Doları ödemesi sonrası Kamboçya’dasınız.

SIM Kart…

Havaalanının çıkışında üç dört adet SIM kart satan bankolar bulunuyor. “Kamboçya’nın her yerinde çeker” dedikleri birinden hemen bir telefon SIM kartı aldım. Güney Asya’da her gittiğim ülkede kart satın aldım. İnternet paketi olan bu SIM kartlar çok işime yaradı. Yol iz bulma, cep telefonununda çalışan türlü türlü uygulamaları kullanma ve gerektiğinde haberleşme. Her ülkede bu kartların en pahalısı 15 dolar. Malezya’da havaalanı çıkışında bedava idi, şehirde de çok ucuz. Sonuçta 15 dolar yüksek gibi gözükse de verdiği hizmet ve sağladığı kolaylıklar müthiş. Kamboçya’da da aynı faydayı sağladım.

Şehre ve Kaldığım Yere Ulaşma…

Sırada Siem Reap’da sadece iki gün kalacak Hint çifte “Boşa kart almayın.” dedim. Benim yeni kartla onları alacak tuktuk’u aradılar. Birlikte şehre geldik. Her yer karanlıktı. Her seferinde olduğu gibi yeni bir ülkeye girişte merakla etrafı izliyordum. Bir yandan da kısa süreye rağmen entelektüel Hintli arkadaşlarla derin bir tarih ve politik durumlar sohbetine daldık. Kalacağım Bambu Stay hostele geldiğimde canayakın ve akıllı rehber Vanna ve Hintli yatırımcı Parag ile sohbete dalmak çok uzun zaman almadı.

İlk gün öylesine dolaştığım Siem Reap’tan görünümler aşağıda.

Güney Asya’nın Kontrolsüz Büyüyen Bir Başka Turistik Noktası…

Birçok blog yazılarını okuduktan sonra pek bakımsız ve çok küçük bir yer olarak gözümde canlandırmıştım Siem Reap’ı. Siz bu hataya düşmeyin. Güney Asya’nın neredeyse tüm turistik noktaları gibi Siem Reap da üstel (ekponansiyel) olarak büyüyor. Aklınıza gelecek son derece lüks yerler/oteller de sefil yerler de burada bulunuyor. Kesinlikle hiç de küçük bir yer değil. Başını alıp giden kontrolsüz, kendini kaybetmiş patlayan Asya turizminin infilak noktalarından.

Tapınaklar içinde Metrobüs türü gögüs göğüse muharebeye hazır olun…

Buraya turistler akıyor. Her milletten ve yaştan. Yeni yeni gezmeye başlayan ve medeniyetle ilişkiyi pek umursamayan gürültülü saygı-özürlü Çinli turist grupları başta olmak üzere insan kaynıyor eski Khmer toprakları. Tapınaklar içinde Metrobüs türü gögüs göğüse muharebeye hazır olun. Özellike öne çıkan Angkor Wat, Bayon ve Ta Prohm tapınaklarında.

Ayrıca çok fazla sayıda seyyar satıcı, yüzlerce sabit tezgah, “Rehber ister misiniz?” diyerek yanınıza gelenler, isteseniz de istemeseniz de “tuk tuk” diye bağırıp sizi çağıranlarla benim için çok rahatsız edici bir kalabalık var burada. 

Bana göre işin suyu çoktan çıkmış. Ne tarihi gerçekleri ne de tapınak veya o muazzam taş yapıların derinliğini anlamını hissetmeye imkan vermiyor. Maalesef bunu istiyor ds Kamboçya esnafı. Turist demek para demek onlara. Anlasam da içime sinmiyor bu ortamı böyle gezmek. Ama başka şansınız yok. Bu hengameye katlanacaksınız. Bu konuda daha sonra detaylı yazmayı ve konuşmayı düşünüyorum. Bu kalabalıklardan turistik yerlerde kaçış yok.

UNESCO Tarih mirası vs demek de ticari pazarlamanın başka aracı. O yüzden bu icat olunmuş “Tarih Mirası”, “İnsanlık Abidesi” gibi batı icatları sinir bozucu yerler. Mekanın hususiyeti araç olarak kullanılıp, ticarethaneye dönüyor bu yerler.

40’dan fazla büyüklü küçüklü tapınak…

Burası KHMER Uygarlığının Angkor Wat ve Angkor Thom olmak üzere tapınakları ile meşhur bölgesi. Gelmeden önce sadece Angkor Wat’a geliyorum sansam da bölgede sayıları 40’a yaklaşan büyüklü küçüklü tapınaklar bulunuyor. Khmer Uygarlığının bu tapınakları öyle tek günde gezilip sindirilecek yerler değiller. Benim gittiğim en uzaktaki Siem Reap’a 50-55 km mesafedeki Banteay Srei dahil olmak üzere en yakın tapınak Angkor Wat için bile konaklama yerinize bağlı olarak kasabanın merkezinden 10-15 km gelmeniz gerekiyor. 

Tapınak Bölgesinde gezmek için; 1 – 3 veya 7 Günlük biletler var. Zaman kısıtım olmadığından şanslıydım. Ben 7 günlük bileti seçtim.

Bilet Fiyatları:

  • 1 Günlük 40 $
  • 3 Günlük 62 $
  • 7 Günlük 72 $

İyi bir ön çalışmayla 3 günde tapınakların havasını teneffüs eder ve temel hissi yakalarsınız. Ancak bu üç günün son derece yorucu olacağını bilmelisiniz. Zamanınız fazla değilse genelde tapınaklar  gezisi için 3 gün yeter. Yorucu ve çok da kısa mesafe olmayan bu yerlere her gidiş için 15 dolar günlük tuktuk parası gerekecek. Araba kirası vs durumlar da mevcut. Buranın ekonomisi bu tuktuk ve turizm şirketlerinin bu yorucu turları size elli değişik biçimde sunabileceği alternatiflerle hazırlar. Yaşınıza, zamanıza, ilginize göre değişir. Angkor Wat’ta bir gündoğumu izleyip 3-4 tapınak görüp bol fotoğra çektirip 1 günde bile bitirirsiniz. Hayat tercihinize kalmış. Instagram gezgini misiniz, göstermelik dolaşmak mı, turla gelen grup musunuz Mevlana dergahı gibi hepinize yer var burada.

Ben Siem Reap’da 11 gün kaldım. Beş tam günü de aşağıdaki müze, tapınak ve noktalarda geçirdim.

Benim Gezi Noktalarım… 

  1. Angkor National Museum
  2. Angkor Wat (İki kez + gündoğumu)
  3. Bayon (İki kez)
  4. Bauphon
  5. Phineamakas
  6. Preah Palilay (small one)
  7. Preah Khan (iki kez)
  8. Neak Pean
  9. Ta Som
  10. East Mebon (iki kez)
  11. Pre Rup (Günbatışı)
  12. Ta Phrom (Angelina Jolie Tapınağı)
  13. Banteay Kedi
  14. Shrah Srang Lake
  15. Prasat Kravan
  16. Ta Keo
  17. Stone Bridge – Spean Thma
  18. Chao Say Tevoda
  19. Thommanon

Huzur Veren ve Göz Alıcı Bir Bölge Tapınakların Kurulduğu Çevre…

Bu tapınakları bölgesi içindeki yollara, etraflarındaki ormanlara, bazı geçiş yerlerindeki engin görünümlü prinç tarlalarına hayran kaldım. Hatta bu ortamı tapınaklardan daha fazla sevdim desem yeri var. Tapınaklar etkileyici ama benim için bu içine kuruldukları bu ortamla birlikte güzeller. Khmer Uygarlığı gücünü bu bölgedeki tarımsal zenginlikten almış ve bu nedenle bir çok doğal su toplama alanları (rezervuar) yanına insan emeği ile ek su biriktirme alanları yaratmışlar. Bir sürü devasa ve upuzun kanallar ilave etmişler. Bölge bu su birikinleri ve onun yarattığı ortamla anlamlı. Her yerde nilüferler, lotus çiçekleri, yeşil göz alabildiğine tarlalar ve dev köklü ağaçlar. Zaten tapınakların dört bir yanı bu kanallarla süslü. Zamanında savunma için bir emniyet bölgesi olarak kullanılan bu kanalların görünümü de harika. Sadece bu doğal ortam bile uzun uzun seyre doyumluk yerler.

“Angkor National Museum”

Tarih ve o bölgenin kültürünü bilmeden yapılacak geziler hep eksik kalıyor. Bu bölgedeki geziniz bence “Angkor National Museum” ile başlamalı (12 $). Yarım gün (en az 3 saat) yetebilir. Bu müze ziyaretini tüm güne de yayabilirsiniz. Tüm Khmer tarihini, Hindu ve Budist inanış temellerine ilişkin figürleri, tarihsel süreç bilgilerini burada edinin derim. Çok da güzel organize edilmiş. Panoları okuyup heykelleri inceleyip zevkle gezip bu bölgede tarihte ve hatta günümüzde olanlara ışık tutan bir altyapı edinirsiniz.

Bu ön müze gezisi tapınaklarda etrafa telaşla bakışlar atmak yerine belli bir bilgi temeli ve anlam düzeyinde dolaşabilmeniz için şart. Turistik gezi, organize edenler ve tık-nefes gezginler bunun gerekli olmayacağını söyleyeceklerdir. Bu ticari ve çok kısıtlı zamanı o anıtsal alanları gördük demek için yapılacak aceleci bir tutum. Müzeye vakit ayırın derim.

 

Angkor Wat…

Wat Tapınak demek. İki kez dolaştım Angkor Wat’ı. Dünyanın en büyük dini komplekslerinden biri.

 

Bayon Tapınağı (Angkor Thom Tapınakları Bölgesi)…

Devasa yüz şekillerinin bulunduğu bu tapınak benim en sevdiklerim arasında. Turist ilgisi de çok Bayon’a.

 

Diğer Tapınaklar…

Bölgede tuk-tuk, bisiklet, motor, van, araba, otobüs yoğun bir trafik var. Herkes bir tapınaktan birine koşup onların içini dışını yanını sağını solunu geziyor. 

 

Yüzen Köyler…

Yüzen köyler apayrı bir hikaye. Bu deneyimi eksik bırakmayın. Eksik kalmış bir Kamboçya ve Siem Reap turu olur. Turistik tur ile de olsa mutlaka gidin. Bambaşka bir yaşam tarzı. Evet bu bölgedeki Yüzen Köyleri (Floating Village) Turistik etkinliğe dönüştürmüşler ama mutlaka görülmeli.

 

Koulen Dağı Bölgesi…

Bu gezi zamanınız varsa olabilir. Siem Reap’a 50-60 km.

Banteneay Srei tapınağı bu rotada. Kadınlar tarafından yapıldığı veya kadınların yaşadığı söylenen bu tapınakta bir kaneviçe gibi dantel gibi işlenmiş duvarlar heykeler sütunlar var.

Ben şelalede oynamayı sevdim. 1000 Lingas çok ilgimi çekti. Bir de tapınak bölgesi var.

Kara Mayınları (Land Mine) Müzesi…

Seam Reap’a dönüş yolunda bir de “(Kara Mayınları) Land Mines” müzesi var. Dünyada çok sayıda insanı sakat bırakıp ölmesine neden olan anti-personel mayınları anlatan bir bilinçlendirme müzesi burası. Bu tip kargaşalı bölgelerde savaşta kullanılan, temizlemesi çok tehlikeli ve zor mayınlara birçok açıdan dikkat çekiyor. Müze girişi 5 dolar. 1 dolar kasabaya, 1 dolar müzeye, 3 dolar da bu müzenin çocukların eğitimi için kurduğu ve işletmekte olduğu vakıf gibi organizasyonuna gidiyor. Özellikle 1970 sonraki savaşlardaki mayınları tanıtan müze aynı zamanda Kamboçya tarihi ve bu sorunlu konuya dikkat çeken önemli bir nokta oldu benim için.

“Thousand Linga” nehrin içinde sıra sıra dizilmiş Linga figürleri. Linga erkek üreme organını andıran silindirik prizma ve üst kısmı yarım küre şeklinde yapılar. Üretkenliği sembolize ediyor. Heykel demeye dilim varmıyor ama sanatsal bir sunumu var hepsinin. Bunlardan binlercesini akan nehrin içine monte etmişler. Sular bunların üzerinden arasından akıyor. Buradan geçen suyun kutsal su olduğuna inanıyorlar.

 

APSARA Dans Gösterisi “Smile of Angkor”…

Bu gösteri restoranlardaki Apsara dans gösterileri gibi değilmiş. Ben restoranlardakine gitmedim ama bende “ekmek arası” duygusu uyandırıyor bu tip yaklaşımlar. Restoranda veya sadece güzel koreografi ile müzikal tadında olanı sanırım hepsine gidenler memnun olacaktır. Ben “Smile of the Angkor”dan çok keyif aldım.

Şimdilik Angkor Wat bu kadar ama buralarda çok hikaye var anlatacak. Çok güzel fotolğraflar var bakacak.

Geç kalmama adına bunları sizinle paylaşıyorum.

Görüşmek üzere.